Zadanie 8. (0–4)
Treść
Schemat przedstawia cykl rozwojowy zarodźca wywołującego malarię. Jednym z etapów tego cyklu jest schizogonia – specyficzny typ podziału komórki, polegający na wielokrotnym podziale jądra komórkowego pasożyta bez podziału cytoplazmy. Cytokineza następuje później. Schizogonia zachodzi w erytrocytach człowieka. W jej efekcie powstaje jednocześnie wiele komórek potomnych, co w konsekwencji prowadzi do rozpadu czerwonych krwinek i ataku malarii. rosnąca oocysta z dzielącymi się jądrami ookineta przekształcająca się w oocystę ookineta przenikająca przez ściany jelita komara sporozoity opuszczające oocystę ruchliwa zygota – ookineta sporozoity w gruczole makrogameta ślinowym komara tworzenie się mikrogamet KOMAR CZŁOWIEK sporozoity przenikające do komórek wątroby gametocyty merozoity rosnący schizont schizogonia erytrocytarna schizont rozpadający się na merozoity Źródło: A. Czubaj (red.), Biologia, Warszawa 1999, s. 112. a) Wyjaśnij, jakie znaczenie ma schizogonia dla rozprzestrzeniania się zarodźca malarii. b) Określ, który żywiciel zarodźca malarii jest żywicielem pośrednim, a który – żywicielem ostatecznym. Odpowiedź uzasadnij. c) Podaj nazwę stadium życiowego zarodźca, które wykazuje przystosowanie do życia zarówno w organizmie samicy komara, jak i w organizmie człowieka.
Pokaż odpowiedź
Rozwiązanie
Schizogonia powoduje zwielokrotnienie liczby merozoitów / komórek zarodźca / stadiów larwalnych zarodźca, przez co więcej komarów pobiera krew zakażoną pasożytem.
Schemat punktowania
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie znaczenia schizogonii;
0 pkt – za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi. 8.b) (0–2)
Rozwiązanie
Żywicielem pośrednim jest człowiek, ponieważ w jego organizmie zarodziec rozmnaża się bezpłciowo. Żywicielem ostatecznym jest komar, ponieważ w jego organizmie zarodziec rozmnaża się płciowo.
Schemat punktowania
2 pkt – za poprawne określenie obu żywicieli i poprawne uzasadnienie;
1 pkt – za poprawne określenie obu żywicieli i błędne uzasadnienie;
0 pkt – za błędne określenie żywicieli wraz z błędnym uzasadnieniem lub brak odpowiedzi. 8.c) (0–1)
Rozwiązanie
Sprozoit.
Schemat punktowania
1 pkt – za poprawne podanie nazwy stadium życiowego zarodźca malarii;
0 pkt – za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi.